Sunday, October 2, 2022

SAHIH AL-BUKHARI, HADIS NO: 870 - 875

  

BAB 76

 

بَابُ صَلاَةِ النِّسَاءِ خَلْفَ الرِّجَالِ

SOLAT PEREMPUAN DI BELAKANG MAKMUM LELAKI

 

HADIS 870

 

870 - حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ قَزَعَةَ، قَالَ: حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ هِنْدٍ بِنْتِ الحَارِثِ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا، قَالَتْ: «كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا سَلَّمَ قَامَ النِّسَاءُ حِينَ يَقْضِي تَسْلِيمَهُ، وَيَمْكُثُ هُوَ فِي مَقَامِهِ يَسِيرًا قَبْلَ أَنْ يَقُومَ»

Ummu Salamah berkata: Rasulullah saw apabila memberi salam, para perempuan bangun sejurus memberi salam itu. Baginda tunggu sebenar di tempatnya sebelum baginda berdiri.

 

قَالَ: نَرَى - وَاللَّهُ أَعْلَمُ - أَنَّ ذَلِكَ كَانَ لِكَيْ يَنْصَرِفَ النِّسَاءُ، قَبْلَ أَنْ يُدْرِكَهُنَّ أَحَدٌ مِنَ الرِّجَالِ

Berkata (perawi): kami berpendapat (Wallahu ‘Alam) bahawa (nabi lakukan) itu supaya para perempuan beralih pergi sebelum mereka diketahui oleh seorang pun dari kalangan lelaki.

 

HADIS 871

 

871 - حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، قَالَ: حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ، قَالَ: «صَلَّى النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَيْتِ أُمِّ سُلَيْمٍ، فَقُمْتُ وَيَتِيمٌ خَلْفَهُ وَأُمّ سُلَيْمٍ خَلْفَنَا»

Anas bin malik berkata: Nabi saw solat di rumah Ummu Sulaim. Aku dan ada seorang anak yatim di belakang baginda.  Ummu Sulaim pula di belakang kami

 

[PENGAJARAN]

 

[1] Ini menjadi dalil, solat Jemaah tidak semestinya ditunaikan di masjid.

ر: ووجه الاستدلال به ظاهرةٌ الإ أن الأول هذه الجماعة لم تكن في المسجد.

 

[2] Saf perempuan adalah di belakang saf lelaki. Dikuatkan lagi dengan beberapa hadis berikut;

 

Pertama; Sahal bin Sa’ad kata: ketika ramai orang solat bersama dengan Nabi dalam keadaan mereka ikat kain mereka ke tengkuk mereka, diberitahu kepada para wanita: لا ترفعن رؤوسكن حتى يستوي الرحال جلوساً—jangan kamu angkat kepala kamu sehingga para lelaki berdiri betul.

ر: وقد خرج فيما تقدم حديث سهل بن سعدٍ: كان الناس يصلون مع النبي - صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ - عاقدي أزرهم من الصغر على رقابهم، فقيل للنساء: ((لا ترفعن رؤوسكن حتى يستوي الرحال جلوساً))

 

Kedua: Abu Daud keluarkan hadis daripada ASMA’ BINTI ABI BAKAR yang menyatakan bahawa Nabi saw bersabda: من كان منكنَّ يؤمنَّ بالله واليوم الآخر فلا ترفع رأسها حتى يرفع الرجال رؤسهم—barangsiapa dari kalangan kamu yang beriman dengan Allah dan hari akhirat, maka jangan dia angkat kepalanya hingga para lelaki angkat kepala mereka terlebih dahulu.

 

Hal ini kerana, bimbang mereka ternampak aurat lelaki.

وخرج أبو داود من حديث أسماء بنت أبي بكر، قالت: سمعت رسول الله - صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ - يقول: ((من كان منكنَّ يؤمنَّ بالله واليوم الآخر فلا ترفع رأسها حتى يرفع الرجال رؤسهم)) كراهية من أن يرين عورات الرجال.

 

BAB 77

 

بَابُ سُرْعَةِ انْصِرَافِ النِّسَاءِ مِنَ الصُّبْحِ وَقِلَّةِ مَقَامِهِنَّ فِي المَسْجِدِ

PEREMPUAN SEGERA BERALIH PADA SOLAT SUBUH DAN SEBENTAR SAHAJA MEREKA DUDUK DALAM MASJID

 

[SYARAH TAJUK BAB]

 

Dikaitkan dengan subuh kerana ia bakal cerah. Justeru, segera mereka beralih pergi sejurus solat subuh mengelak dari sempat cerah. Hal ini berbeza dengan isyak, kerana semakin dilengah-lengahkan, semakin gelap. Justeru, duduk sejenak selepas memberi salam solat isyak bagi perempuan tidak menjadi masalah.

قَيَّدَ بِالصُّبْحِ لِأَنَّ طُولَ التَّأْخِيرِ فِيهِ يُفْضِي إِلَى الْإِسْفَارِ فَنَاسَبَ الْإِسْرَاعَ بِخِلَافِ الْعِشَاءِ فَإِنَّهُ يُفْضِي إِلَى زِيَادَةِ الظُّلْمَةِ فَلَا يَضُرُّ الْمُكْثُ

 

HADIS 873

 

873 - حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ[1]، حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ القَاسِمِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا: «أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي الصُّبْحَ بِغَلَسٍ، فَيَنْصَرِفْنَ نِسَاءُ المُؤْمِنِينَ لاَ يُعْرَفْنَ مِنَ الغَلَسِ - أَوْ لاَ يَعْرِفُ بَعْضُهُنَّ بَعْضًا -»

Rasulullah saw selalu solat subuh pada waktu gelap. Para wanita beriman berpaling pergi tanpa seorang pun dikenali disebabkan terlalu gelap (ataupun setengah mereka tidak mengenali setengah yang lain)

 

[SYARAH MATAN]

 

[1] Dalam matan, disebutkan “Setengah mereka tidak mengenali setengah yang lain”. ini ada dalam riwayat AL-HAMAWI dan AL-KUSYMIHANI dan sebagainya.

قَوْلُهُ لَا يَعْرِفْنَ بَعْضُهُنَّ بَعْضًا وَهَذَا فِي رِوَايَةِ الْحَمَوِيِّ والْكُشْمِيهَنِيِّ وَلِغَيْرِهِمَا

 

[2] Pada perkataan: نِسَاءُ الْمُؤْمِنِينَ—al-Kirmani menyebut bahawa dalam sesetengah naskhah digunakan perkataan: نِسَاءُ الْمُؤْمِنَاتِ

قَوْلُهُ نِسَاءُ الْمُؤْمِنِينَ ذَكَرَ الْكِرْمَانِيُّ أَنَّ فِي بَعْضِ النُّسَخِ نِسَاءُ الْمُؤْمِنَاتِ

 

[PENGAJARAN]

 

Ini adalah dalil bahawa perempuan segera keluar dari masjid sejurus selesai solat kerana mahu memastikan waktu belum cerah lagi. Apabila masih gelap, itu lebih tertutup dan perempuan tidak dapat dilihat lagi.

ر: وهذا يدل على سرعة خروجهن من المسجد عقيب انقضاء الصلاة مبادرة لما بقي من ظلام الغلس، حتى ينصرفن فيه، فيكون أستر لهن. وهذا المعنى لا يوجد في غير الصبح من سائر الصلوات؛ فلذلك خصه البخاري بالتبويب عليه. والله أعلم

 

BAB 78

 

بَابُ اسْتِئْذَانِ المَرْأَةِ زَوْجَهَا بِالخُرُوجِ إِلَى المَسْجِدِ

PEREMPUAN MINTA IZIN SUAMI UNTUK KELUAR RUMAH KERANA MAHU KE MASJID

 

[SYARAH TAJUK BAB]

 

Maksud yang dikehendaki pada tajuk ini adalah, harus perempuan keluar ke masjid itu tertakluk dengan izin suami.

وَمُقْتَضَى التَّرْجَمَةِ أَنَّ جَوَازَ الْخُرُوجِ يَحْتَاجُ إِلَى إِذْنِ الزَّوْجِ

 

HADIS 875

 

875 - حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ «إِذَا اسْتَأْذَنَتِ امْرَأَةُ أَحَدِكُمْ فَلاَ يَمْنَعْهَا»

Nabi saw apabila isteri seseorang kamu minta izin, maka jangan halang mereka

 

[PENGAJARAN]

 

[1] Dalam hadis yang dikeluarkan oleh IBN ABI SYAIBAH, daripada Abdullah bin Umar bahawa Nabi saw berkata: حق الزوج على زوجته لا تخرج من بيتها إلا بأذنه، فإن فعلت لعنتها ملائكة الله، وملائكة الرحمة، وملائكة الغضب، حتى تتوب أو تراجع—tanggungkawab isteri terhadap suaminya adalah dia tidak keluar dari rumah kecuali dengan izin suaminya terlebih dahulu. Jika dia buat juga, akan laknat dia oleh Malaikat Allah; malaikat rahmat, malaikat marah sehinggalah dia bertaubat.  (hadis ini berlaku khilaf berkenaan sanadnya. Ada perawi bernama HANASY—perawi doif).

ر: وخرج ابن أبي شيبة من حديث ابن عمر - مرفوعاً -: ((حق الزوج على زوجته لا تخرج من بيتها إلا بأذنه، فإن فعلت لعنتها ملائكة الله، وملائكة الرحمة، وملائكة الغضب، حتى تتوب أو تراجع)) . وفي إسناده: ليث بن أبي سليم، وقد اختلف عليه في إسناده.

وخرج البزار نحوه من حديث ابن عباسٍ.

وفي إسناده: حسين بن علي الرحبي، ويقال له: حنش، وهو ضعيف الحديث

 

[2] al-Tarmizi dan Ibn Hibban keluarkan hadis daripada Ibn mas’ud bahawa Nabi saw bersabda: المرأة عورة، فاذا خرجت استشرفها الشيطان—perempuan itu adalah aurat. Apabila dia keluar, syaitan akan membuka ruangan fitnah untuknya.

 

Dalam riwayat ibn hibban, ada penambahan matan: وأقرب ما تكون من ربها إذا هي في قعر بيتها—sehampir-hampir perempuan kepada tuhannya, apabila dia berada dalam rumahnya. (hadis ini disahihkan oleh al-Tarmizi, dan semua sanadnya siqah).

وخرج الترمذي وابن حبان في ((صحيحه)) من حديث قتادة، عن مورق، عن أبي الأحوص، عن ابن مسعود، عن النبي - صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ -، قال: ((المرأة عورة، فاذا خرجت استشرفها الشيطان)) .زاد ابن حبان: ((وأقرب ما تكون من ربها إذا هي في قعر بيتها)) .

وصَححه الترمذي.

وإسناده كلهم ثقات

 

 

[3] Perempuan tidak boleh keluar ke masjid tanpa izin suaminya.

ر: أن المرأة لا تخرج إلى المسجد بدون اذن زوجها، فإنه لو لم يكن له اذن في ذلك لأمرها أن تخرج أن اذن أو لم يأذن

 

Ibn Rajab al-Hanbali kata bahawa dia tidak tahu ada khilaf dalam kalangan ulama berkenaan perempuan perlu meminta izin dari suaminya terlebih dahulu untuk ke masjid.

 

Ia juga adalah perkataan IBN MUBARAK, AL-SYAFIE, MALIK, AHMAD dan sebagainya.

 

Namun begitu, dalam kalangan ulama mutaqaddimin menyatakan bahawa memadai izin itu dengan dia keluar itu dalam pengetahuan suaminya tanpa dihalang. Hal ini sama seperti hukum hamba yang dianggap sebagai diizin membelanjakan wang tuannya walaupun dia tidak meminta izin terlenbih dahulu—tetapi memadai dengan perbelanjaan itu dalam pengetahuan tuannya.

ر: ولا نعلم خلافاً بين العلماء: أن المرأة لا تخرج إلى المسجد الإ بأذن زوجها، وهو قول ابن المبارك والشافعي ومالك وأحمد وغيرهم. لكن من المتقدمين من كان يكتفي في اذن الزوج بعلمه بخروج المرأة من غير منع؛ كما قال بعض الفقهاء: إن العبد يصير مأذونا له في التجارة بعلم السيد بتصرفه في ماله من غير منعٍ

 

[3] Imam malik ada riwayatkan bahawa isteri Saidina Umar bernama ‘ATIKAH BINTI ZAID bahawa dia minta izin dari suaminya untuk ke masjid. Saidina Umar hanya diam sahaja. dia pun berkata: والله، لأخرجنَّ، إلا أن تمنعني، فلا يمنعها—demi Allah, aku pasti akan keluar kecuali kamu melarang aku.

ر: فروى مالكٍ، عن يحيى بن سعيد، أن عاتكة بنت زيد كانت تستأذن زوجها عمر بن الخطاب إلى المسجد، فيسكت، فتقول: والله، لأخرجنَّ، إلا أن تمنعني، فلا يمنعها.

 

Secara kesimpulannya, solat perempuan di rumah itu lebih afdhal berbanding solat di masjid.

 

Ahmad dan Abu Daud mengeluarkan hadis daripada Ibn Umar bahawa Nabi saw bersabda: ((لا تمنعوا نساءكم المساجد، وبيوتهنَّ خيرٌ لهنَّ—jangan halang perempuan kamu ke masjid. namun, rumah mereka lebih baik.

ر: وبكل حال؛ فصلاتها في بيتها أفضل من صلاتها في المسجد.خرج الإمام أحمد وأبو داود من حديث حبيب بن أبي ثابت، عن ابن عمر، عن النبي - صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ -، قال: ((لا تمنعوا نساءكم المساجد، وبيوتهنَّ خيرٌ لهنَّ))

 

 



[1] سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ هُوَ مِنْ شُيُوخِ الْبُخَارِيِّ وَرُبَّمَا رَوَى عَنْهُ بِوَاسِطَةٍ

No comments:

Post a Comment

FATIHAH 7

  SURAH AL-FATIHAH, AYAT 7   صِرَاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا الضَّالِّينَ (7) Iaitu jalan...