|
BAB 76 |
بَابُ صَلاَةِ
النِّسَاءِ خَلْفَ الرِّجَالِ
SOLAT PEREMPUAN DI BELAKANG MAKMUM LELAKI
|
HADIS 870 |
870 - حَدَّثَنَا
يَحْيَى بْنُ قَزَعَةَ، قَالَ: حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ
الزُّهْرِيِّ، عَنْ هِنْدٍ بِنْتِ الحَارِثِ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا، قَالَتْ: «كَانَ
رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا سَلَّمَ قَامَ النِّسَاءُ
حِينَ يَقْضِي تَسْلِيمَهُ، وَيَمْكُثُ هُوَ فِي مَقَامِهِ يَسِيرًا قَبْلَ أَنْ
يَقُومَ»
Ummu Salamah berkata: Rasulullah saw apabila memberi
salam, para perempuan bangun sejurus memberi salam itu. Baginda tunggu sebenar
di tempatnya sebelum baginda berdiri.
قَالَ: نَرَى -
وَاللَّهُ أَعْلَمُ - أَنَّ ذَلِكَ كَانَ لِكَيْ يَنْصَرِفَ النِّسَاءُ، قَبْلَ
أَنْ يُدْرِكَهُنَّ أَحَدٌ مِنَ الرِّجَالِ
Berkata (perawi): kami berpendapat (Wallahu ‘Alam)
bahawa (nabi lakukan) itu supaya para perempuan beralih pergi sebelum mereka
diketahui oleh seorang pun dari kalangan lelaki.
|
HADIS 871 |
871 - حَدَّثَنَا
أَبُو نُعَيْمٍ، قَالَ: حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ
اللَّهِ، عَنْ أَنَسِ بْنِ
مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ، قَالَ: «صَلَّى النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ
عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَيْتِ أُمِّ سُلَيْمٍ، فَقُمْتُ وَيَتِيمٌ خَلْفَهُ
وَأُمّ سُلَيْمٍ خَلْفَنَا»
Anas bin malik berkata: Nabi saw solat di rumah Ummu
Sulaim. Aku dan ada seorang anak yatim di belakang baginda. Ummu Sulaim pula di belakang kami
[PENGAJARAN]
[1] Ini menjadi dalil, solat Jemaah tidak semestinya ditunaikan
di masjid.
ر:
ووجه الاستدلال به ظاهرةٌ الإ أن الأول هذه الجماعة لم تكن في المسجد.
[2] Saf perempuan adalah di belakang saf lelaki. Dikuatkan
lagi dengan beberapa hadis berikut;
Pertama; Sahal bin Sa’ad kata: ketika ramai orang
solat bersama dengan Nabi dalam keadaan mereka ikat kain mereka ke tengkuk mereka,
diberitahu kepada para wanita: لا ترفعن رؤوسكن حتى
يستوي الرحال جلوساً—jangan kamu angkat kepala kamu sehingga
para lelaki berdiri betul.
ر:
وقد
خرج فيما تقدم حديث سهل بن سعدٍ: كان الناس يصلون مع النبي - صَلَّى اللهُ
عَلَيْهِ وَسَلَّمَ - عاقدي أزرهم من الصغر على رقابهم، فقيل للنساء: ((لا ترفعن
رؤوسكن حتى يستوي الرحال جلوساً))
Kedua: Abu Daud keluarkan hadis daripada
ASMA’ BINTI ABI BAKAR yang menyatakan bahawa Nabi saw bersabda: من كان منكنَّ يؤمنَّ بالله واليوم الآخر فلا ترفع رأسها حتى
يرفع الرجال رؤسهم—barangsiapa dari kalangan kamu yang
beriman dengan Allah dan hari akhirat, maka jangan dia angkat kepalanya hingga
para lelaki angkat kepala mereka terlebih dahulu.
Hal ini kerana, bimbang mereka ternampak aurat
lelaki.
وخرج
أبو داود من حديث أسماء بنت أبي بكر، قالت: سمعت رسول الله - صَلَّى اللهُ
عَلَيْهِ وَسَلَّمَ - يقول: ((من كان منكنَّ يؤمنَّ بالله واليوم الآخر فلا ترفع
رأسها حتى يرفع الرجال رؤسهم)) كراهية من أن يرين عورات الرجال.
|
BAB 77 |
بَابُ سُرْعَةِ
انْصِرَافِ النِّسَاءِ مِنَ الصُّبْحِ وَقِلَّةِ مَقَامِهِنَّ فِي المَسْجِدِ
PEREMPUAN SEGERA BERALIH PADA SOLAT SUBUH DAN SEBENTAR
SAHAJA MEREKA DUDUK DALAM MASJID
[SYARAH TAJUK BAB]
Dikaitkan dengan subuh kerana ia bakal cerah. Justeru,
segera mereka beralih pergi sejurus solat subuh mengelak dari sempat cerah. Hal
ini berbeza dengan isyak, kerana semakin dilengah-lengahkan, semakin gelap.
Justeru, duduk sejenak selepas memberi salam solat isyak bagi perempuan tidak
menjadi masalah.
قَيَّدَ
بِالصُّبْحِ لِأَنَّ طُولَ التَّأْخِيرِ فِيهِ يُفْضِي إِلَى الْإِسْفَارِ
فَنَاسَبَ الْإِسْرَاعَ بِخِلَافِ الْعِشَاءِ فَإِنَّهُ يُفْضِي إِلَى زِيَادَةِ
الظُّلْمَةِ فَلَا يَضُرُّ الْمُكْثُ
|
HADIS 873 |
873 - حَدَّثَنَا
يَحْيَى بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ[1]،
حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ القَاسِمِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ
عَائِشَةَ رَضِيَ
اللَّهُ عَنْهَا: «أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ
يُصَلِّي الصُّبْحَ بِغَلَسٍ، فَيَنْصَرِفْنَ نِسَاءُ المُؤْمِنِينَ لاَ
يُعْرَفْنَ مِنَ الغَلَسِ - أَوْ لاَ يَعْرِفُ بَعْضُهُنَّ بَعْضًا -»
Rasulullah saw selalu solat subuh pada waktu gelap.
Para wanita beriman berpaling pergi tanpa seorang pun dikenali disebabkan
terlalu gelap (ataupun setengah mereka tidak mengenali setengah yang lain)
[SYARAH MATAN]
[1] Dalam matan, disebutkan “Setengah mereka tidak mengenali
setengah yang lain”. ini ada dalam riwayat AL-HAMAWI dan AL-KUSYMIHANI dan sebagainya.
قَوْلُهُ
لَا يَعْرِفْنَ بَعْضُهُنَّ بَعْضًا وَهَذَا فِي رِوَايَةِ الْحَمَوِيِّ
والْكُشْمِيهَنِيِّ وَلِغَيْرِهِمَا
[2] Pada perkataan: نِسَاءُ الْمُؤْمِنِينَ—al-Kirmani menyebut bahawa dalam
sesetengah naskhah digunakan perkataan: نِسَاءُ
الْمُؤْمِنَاتِ
قَوْلُهُ
نِسَاءُ الْمُؤْمِنِينَ ذَكَرَ الْكِرْمَانِيُّ أَنَّ فِي بَعْضِ النُّسَخِ
نِسَاءُ الْمُؤْمِنَاتِ
[PENGAJARAN]
Ini adalah dalil bahawa perempuan segera keluar dari
masjid sejurus selesai solat kerana mahu memastikan waktu belum cerah lagi. Apabila
masih gelap, itu lebih tertutup dan perempuan tidak dapat dilihat lagi.
ر:
وهذا
يدل على سرعة خروجهن من المسجد عقيب انقضاء الصلاة مبادرة لما بقي من ظلام الغلس،
حتى ينصرفن فيه، فيكون أستر لهن. وهذا المعنى لا يوجد في غير الصبح من سائر
الصلوات؛ فلذلك خصه البخاري بالتبويب عليه. والله أعلم
|
BAB 78 |
بَابُ
اسْتِئْذَانِ المَرْأَةِ زَوْجَهَا بِالخُرُوجِ إِلَى المَسْجِدِ
PEREMPUAN
MINTA IZIN SUAMI UNTUK KELUAR RUMAH KERANA MAHU KE MASJID
[SYARAH
TAJUK BAB]
Maksud yang dikehendaki pada tajuk ini adalah, harus perempuan
keluar ke masjid itu tertakluk dengan izin suami.
وَمُقْتَضَى
التَّرْجَمَةِ أَنَّ جَوَازَ الْخُرُوجِ يَحْتَاجُ إِلَى إِذْنِ الزَّوْجِ
|
HADIS 875 |
875 - حَدَّثَنَا
مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ،
عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ
اللَّهِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ «إِذَا
اسْتَأْذَنَتِ امْرَأَةُ أَحَدِكُمْ فَلاَ يَمْنَعْهَا»
Nabi saw apabila isteri seseorang kamu minta izin,
maka jangan halang mereka
[PENGAJARAN]
[1] Dalam hadis yang dikeluarkan oleh IBN
ABI SYAIBAH, daripada Abdullah bin Umar bahawa Nabi saw berkata: حق الزوج على زوجته لا تخرج من بيتها إلا بأذنه، فإن فعلت
لعنتها ملائكة الله، وملائكة الرحمة، وملائكة الغضب، حتى تتوب أو تراجع—tanggungkawab
isteri terhadap suaminya adalah dia tidak keluar dari rumah kecuali dengan izin
suaminya terlebih dahulu. Jika dia buat juga, akan laknat dia oleh Malaikat
Allah; malaikat rahmat, malaikat marah sehinggalah dia bertaubat. (hadis ini berlaku khilaf berkenaan sanadnya. Ada
perawi bernama HANASY—perawi doif).
ر:
وخرج ابن أبي شيبة من حديث ابن عمر - مرفوعاً -: ((حق الزوج على زوجته لا تخرج من
بيتها إلا بأذنه، فإن فعلت لعنتها ملائكة الله، وملائكة الرحمة، وملائكة الغضب،
حتى تتوب أو تراجع)) . وفي إسناده: ليث بن أبي سليم، وقد اختلف عليه في إسناده.
وخرج
البزار نحوه من حديث ابن عباسٍ.
وفي
إسناده: حسين بن علي الرحبي، ويقال له: حنش، وهو ضعيف الحديث
[2] al-Tarmizi dan Ibn Hibban keluarkan hadis daripada
Ibn mas’ud bahawa Nabi saw bersabda: المرأة عورة، فاذا
خرجت استشرفها الشيطان—perempuan itu adalah aurat. Apabila dia
keluar, syaitan akan membuka ruangan fitnah untuknya.
Dalam riwayat ibn hibban, ada penambahan matan: وأقرب ما تكون من ربها إذا هي في قعر بيتها—sehampir-hampir
perempuan kepada tuhannya, apabila dia berada dalam rumahnya. (hadis ini
disahihkan oleh al-Tarmizi, dan semua sanadnya siqah).
وخرج
الترمذي وابن حبان في ((صحيحه)) من حديث قتادة، عن مورق، عن أبي الأحوص، عن ابن
مسعود، عن النبي - صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ -، قال: ((المرأة عورة، فاذا
خرجت استشرفها الشيطان)) .زاد ابن حبان: ((وأقرب ما تكون من ربها إذا هي في قعر
بيتها)) .
وصَححه
الترمذي.
وإسناده
كلهم ثقات
[3] Perempuan tidak boleh keluar ke masjid tanpa izin suaminya.
ر:
أن المرأة لا تخرج إلى المسجد بدون اذن زوجها، فإنه لو لم يكن له اذن في ذلك
لأمرها أن تخرج أن اذن أو لم يأذن
Ibn Rajab al-Hanbali kata bahawa dia tidak tahu ada
khilaf dalam kalangan ulama berkenaan perempuan perlu meminta izin dari suaminya
terlebih dahulu untuk ke masjid.
Ia juga adalah perkataan IBN MUBARAK, AL-SYAFIE,
MALIK, AHMAD dan sebagainya.
Namun begitu, dalam kalangan ulama mutaqaddimin
menyatakan bahawa memadai izin itu dengan dia keluar itu dalam pengetahuan suaminya
tanpa dihalang. Hal ini sama seperti hukum hamba yang dianggap sebagai diizin
membelanjakan wang tuannya walaupun dia tidak meminta izin terlenbih dahulu—tetapi
memadai dengan perbelanjaan itu dalam pengetahuan tuannya.
ر: ولا نعلم خلافاً بين العلماء:
أن المرأة لا تخرج إلى المسجد الإ بأذن زوجها، وهو قول ابن المبارك والشافعي ومالك
وأحمد وغيرهم. لكن من المتقدمين من كان يكتفي في اذن الزوج بعلمه بخروج المرأة من
غير منع؛ كما قال بعض الفقهاء: إن العبد يصير مأذونا له في التجارة بعلم السيد
بتصرفه في ماله من غير منعٍ
[3] Imam malik ada riwayatkan bahawa isteri Saidina
Umar bernama ‘ATIKAH BINTI ZAID bahawa dia minta izin dari suaminya untuk ke
masjid. Saidina Umar hanya diam sahaja. dia pun berkata: والله، لأخرجنَّ، إلا أن تمنعني، فلا يمنعها—demi Allah, aku pasti
akan keluar kecuali kamu melarang aku.
ر:
فروى مالكٍ، عن يحيى بن سعيد، أن عاتكة بنت زيد كانت تستأذن زوجها عمر بن الخطاب
إلى المسجد، فيسكت، فتقول: والله، لأخرجنَّ، إلا أن تمنعني، فلا يمنعها.
Secara kesimpulannya, solat perempuan di rumah itu
lebih afdhal berbanding solat di masjid.
Ahmad dan Abu Daud mengeluarkan hadis daripada Ibn Umar
bahawa Nabi saw bersabda: ((لا تمنعوا نساءكم
المساجد، وبيوتهنَّ خيرٌ لهنَّ—jangan halang perempuan kamu ke masjid.
namun, rumah mereka lebih baik.
ر:
وبكل حال؛ فصلاتها في بيتها أفضل من صلاتها في المسجد.خرج الإمام أحمد وأبو داود
من حديث حبيب بن أبي ثابت، عن ابن عمر، عن النبي - صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ
وَسَلَّمَ -، قال: ((لا تمنعوا نساءكم المساجد، وبيوتهنَّ خيرٌ لهنَّ))
No comments:
Post a Comment